Η Ορθόδοξη Ψυχοθεραπεία εμπνέεται από τη νηπτική παράδοση, που είναι η μέθοδος κάθαρσης της καρδιάς από τα πάθη, ώστε να πορεύεται ο άνθρωπος κατά φύση, υπερ φύση και επουδενί παρά φύση. Πρόκειται για μία μέθοδο θεραπείας και ταυτόχρονα υπέρβασης των υπαρξιακών, αλλά και των βιολογικών προβλημάτων του ανθρώπου με κορυφαίο βέβαια μεταξύ αυτών το πρόβλημα του πνευματικού και βιολογικού θανάτου. Εκφραστές της υπήρξαν ο Γρηγόριος ο Θεολόγος, ο Μέγας Βασίλειος, ο Γρηγόριος Νύσσης, ο Γρηγόριος Παλαμάς, ο Μάξιμος ο Ομολογητής, ο άγιος Αθανάσιος ο Αθωνίτης, ο Γρηγόριος ο Σιναϊτης, ο άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός και άλλοι. Η υπέρβαση της ηδονής και της οδύνης, η υπέρβαση της λήθης και της άγνοιας, η απαλλαγή από τη φαντασία συνιστούν την κάθαρση, τον φωτισμό και τη θέωση και ισοδυναμούν με την θεραπεία της ψυχής και του σώματος.
